Een ander zijn geluk
Eenvoudiger, goedkoper en beter met Final Cut Pro
Op een doordeweekse winterdag worden de inwoners van een klein dorp opgeschrikt door een vreselijk drama. Een jongetje is doodgereden. De dader pleegde vluchtmisdrijf. Christine, die net het persoonlijke drama van haar scheiding aan het verwerken is, vindt het kind. Als de politie op de plaats van het onheil komt, is het lijkje verdwenen in de rivier. Wie wil Christine geloven? Iedereen heeft al snel zijn eigen verhaal over de feiten klaar. Zelfs Christine begint op de duur te twijfelen aan wat ze met haar eigen ogen heeft gezien. Als enige getuige krijgt ze af te rekenen met kwade geruchten, schuldgevoel en plichtsbesef.
“Een ander zijn geluk” ging op 17 oktober 2005 in première op het Filmfestival van Vlaanderen in Gent. Het is de eerste langspeelfilm van de jonge regisseur Fien Troch. De montage, volledig met Final Cut Pro van Apple, is voor rekening van haar levensgezel Nico Leunen. Rode draad is de zoektocht naar de dader van het vluchtmisdrijf, al was dat oorspronkelijk niet de bedoeling, vertelt Fien Troch. “Ik wou het persoonlijke verhaal van verschillende mensen vertellen en dan een reden geven waarom die met elkaar in contact komen. Dus vroeg ik me af wat er op een kleine plek kan gebeuren dat niemand koud laat. Zo kwam ik op dat vluchtmisdrijf.” De zoektocht naar de dader van het vluchtmisdrijf is wel belangrijk, maar blijft onderschikt aan de verhalen over elke mens in dat dorp. ‘Een ander zijn geluk’ is een psychologisch drama.
Voordien had Fien Troch vier kortfilms gemaakt. “Ik was toen jonger,” zegt Fien, “had minder middelen en was op zoek naar mijn eigen stijl. Het grootste verschil is volgens mij dat ik meer volwassen ben geworden. Maar het is niet omdat ik mijn stijl gevonden heb, dat mijn volgende film er ook zo gaat uitzien.”
“Wat ik nu heb gedaan, is eigenlijk een kortfilm maal 2.000!”
Het grote verschil tussen de kortfilms en deze langspeelfilm, zijn de middelen. “Wat ik nu heb gedaan, is eigenlijk een kortfilm maal 2.000!” lacht Fien. “Nu kon ik tot het uiterste gaan: decor, locaties, acteurs, kledij. Dat was bij mijn kortfilms niet mogelijk.”
Ook de indrukwekkende cast van “Een ander zijn geluk” zal velen de wenkbrauwen doen ophalen: Jan Decleir, Josse de Pauw en Peter Van Den Begin zijn de meest klinkende namen. Toch heeft Fien er niet naar gestreefd om met grote namen extra kijkers te lokken. “In de eerste plaats wou ik goeie acteurs,” legt ze uit. “Daarom vind ik het heel verfrissend dat de hoofdactrice niet bekend is. Althans nu nog niet. Ik had heel veel acteurs nodig. En voor een bepaalde rol kon ik me echt niemand inbeelden die dat beter zou kunnen dan Jan Decleir. Hetzelfde geldt voor Josse de Pauw. Als mensen graag naar de cinema komen om die te zien, des te beter. Maar er zitten ook heel wat onbekende goeie acteurs bij.”
“Als mensen graag naar mijn film komen om Jan Decleir te zien, des te beter. Maar er zitten ook heel wat onbekende goeie acteurs bij.”
Het mooie is dat Fien Troch voor elke rol haar eerste keuze heeft kunnen te pakken krijgen. “Als je aan het schrijven bent, zie je bepaalde acteurs in bepaalde rollen,” legt Nico Leunen uit. “Maar dat is een ideaalbeeld. Die mensen hebben allemaal hun eigen, drukke agenda. En als je achttien agenda’s op elkaar afgestemd krijgt, en iedereen is enthousiast om eraan mee te werken, dan mag je van geluk spreken!”
Nico Leunen werkt al van dag 1 met Final Cut Pro voor andere producties. Hij heeft voorheen onder andere twee van Fiens kortfilms en de Vlaamse langspeelfilm “Steve + Sky” gemonteerd (met Final Cut Pro). Ook de vader van Fien, Ludo Troch is geen onbekend monteur van vele Vlaamse langspeelfilms. Monteurs genoeg bij de hand dus. Maar wie moest Fien dan kiezen?
“Puur kwalitatief vertrouw ik ze allebei,” geeft Fien toe. “Nico vond dat Ludo deze film moest doen. Maar mijn vader wilde dat Nico het deed, op voorwaarde dat hij advies mocht geven.” Dat laatste is het uiteindelijk geworden. “Het voordeel om met een monteur te werken die je zo goed kent, is dat je alles durft zeggen,” vertelt Fien.
“Het voordeel om met een monteur te werken die je zo goed kent, is dat je alles durft zeggen!”
Nico begon al tijdens de opnames te monteren. Enkele dagen na de opnames had hij al een ruwe versie van het scenario. “Ik had de film vóór Fien al twee keer gezien. Zo was ik een stapje voor om na te denken hoe we het verder zouden aanpakken. Vermits de film vrij structureel is, hebben we nagedacht hoe we die structuur kunnen respecteren en verbeteren. Een film monteren is constant afbeitelen. Naar het einde toe betrek je de producent erbij. Je wil weten wat hij ervan vindt. En dan doe je screenings voor neutraal publiek.” Maar hoe kan je weten of je genoeg gebeiteld hebt? “Waar ik heel erg in geloof, is dat de montage van een film eigenlijk zelf zegt: “Ik ben klaar.”
“Het budget dat we bespaarden door te monteren met Final Cut Studio konden we investeren in filmen op 35mm, de best mogelijke kwaliteit.”
“Ik vond knippen in de film heel moeilijk,” geeft Fien toe. “Ik was altijd compleet gechoqueerd als ik merkte dat er scènes uitgeknipt waren! Je hebt dat geschreven, en daarna gedraaid en dan... weg ermee! Het is hard, maar een halve dag later snapte ik wel dat het resultaat beter is zonder.”
Nico Leunen werkte aanvankelijk met een Power Mac met Final Cut Pro 4.5, een onderdeel van het pakket Production Suite, en later Final Cut Pro 5, de nieuwe versie van de software binnen het pakket Final Cut Studio.
’Een ander zijn geluk’ is gemonteerd aan 24 beelden per seconde. “Daar had je tot voor kort zowel hardware- als software-matig extreem dure oplossingen voor nodig van ongeveer 3 miljoen Belgische frank. Final Cut Pro biedt nu dezelfde oplossing voor slechts een fractie van de prijs.” legt Nico uit.
Toen de opnames begonnen, stelde Nico voor om een aantal tests te doen met Final Cut Pro aan 24 beelden per seconde. “De tests bleken veelbelovend en ik stapte ermee naar de producent. Voor een fractie van de prijs kon ik de hele film monteren zonder in te boeten aan kwaliteit. Dat klonk hem natuurlijk als muziek in de oren! Deze besparing heeft ervoor gezorgd dat Fien de film op 35 mm heeft kunnen draaien, om de beste kwaliteit van de beelden te garanderen.”, vertelt Nico.
“24 beelden per seconde, daarvoor had je vroeger een oplossing van minstens 600.000 euro nodig. Dat is dankzij Final Cut Studio van Apple helemaal niet meer het geval.”
“We hadden ook nep-nieuwsuitzendingen nodig voor de film. Die wilden we zelf creëren, wat me bij Motion bracht, een onderdeel van het pakket Final Cut Studio. Ik had er nog nooit mee gewerkt maar een week later had ik de dvd’s klaar met de nieuwsuitzendingen om op de set af te spelen. Zo gebruiksvriendelijk is de software.”
Ook naast de montage werd met Mac gewerkt. “We namen digitale foto’s van beelden uit fotoboeken en andere referenties die Fien aangaf,” legt Nico uit. “Ik stopte die foto’s in iPhoto en maakte er in tien minuten een web page van. Ik gaf de url door aan de location scouts en ze waren vertrokken. Zo eenvoudig! Ik heb vooraf nog nooit een website gemaakt!”
“Een ander zijn geluk” is sinds vanaf begin december 2005 te zien in alle Belgische bioscopen, samen met “Verlengd Weekend”, ook door Nico Leunen gemonteerd in Final Cut Pro. Maar Fien en Nico zitten niet stil. Nico werkt aan een HDV project en aan een nieuwe langspeelfilm van een Belgische filmmaker in Mongolië. En Fien wil zo snel mogelijk een nieuwe film maken. “Die moet ik wel nog schrijven,” lacht ze.