Toon Grobet: Vormen uitpuren in een samenspel van licht en schaduw
"Il maestro è qui!"klonk het bij zijn aankomst op de jongste Orvieto Fotografía in Italië. En tijdens het congres voor beroepsfotografen in het Franse Dauville werd hij voorgesteld aan de legendarische Douglas Kirkland als "This is the Belgian architecture photographer you wanted to see." Hij draait mee tussen 's werelds topfotografen. Toon Grobet is bijna 40 en altijd gedreven op zoek naar dat ene goede moment waarop hij de ziel van een gebouw of interieur kan blootleggen.
"Ik herinner me mijn eerste opdracht met abstracte vormen nog heel goed." Toon Grobet was toen beginnend zelfstandig fotograaf. In zijn garage was hij de kubussen en vormen aan het opbouwen. Tot ineens zijn vader binnenkwam en zei dat hij totaal fout bezig was. Vader is architect. Een uur lang zochten ze samen naar de juiste compositie - met één lamp! "Toen had ik het begrepen…Ik ging achter het licht aan." En dat is tot op vandaag niet veranderd. "Soms heb je van die momenten die maar een of twee minuten duren. Zijn die weg, wordt de foto banaal. "
Biecorff - Toon Grobet.
Wat Toon onderscheidt van andere fotografen? "Ik wil de vormen uitpuren en de architectuur proberen te vatten.” Het resultaat is een samenspel van licht en schaduw dat vaak een heel verrassende kijk geeft op het geheel. “Een van mijn favoriete beelden is een trap in een loft van de architect Suson Ingber. Op die foto zie je zelfs geen trap meer.”
"Soms heb je van die momenten die maar een of twee minuten duren. Zijn die weg, wordt de foto banaal"
Bij elk project loopt Toon eerst door het gebouw en schiet wat registratiebeelden. Om een overzicht te krijgen. Vervolgens gaat hij het gebouw beleven om op het einde van de dag tot een heel eigenzinnige interpretatie van het gebouw te komen. Daarbij zoekt hij naar een detail van de architectuur dat iets zegt over het geheel. En dan is het zaaks het goede standpunt te vinden en te wachten op die ene lichtinval: "Soms weet ik: nog een uur wachten en dan is het er." Maar dat kan ook betekenen dat hij niet die dag, ook niet de volgende dag maar pas enkele weken later zijn beelden zal schieten.
"Zonder postproductie zouden er belangrijke beelden achterwege blijven. En dan kan je veel minder het verhaal van het gebouw weergeven."
De komst van digitale fotografie heeft aan zijn manier van foto’s maken niet heel veel veranderd. De techniek blijft immers dezelfde: het licht, het juiste camerastandpunt. Wat wel enorm aan belang toegenomen heeft, is de postproductie. “Ik maak weliswaar meer, maar toch ook niet enorm veel meer beelden dan vroeger. Omdat ik precies weet waarnaar ik op zoek ben,” klinkt het. “Ik steek vooral veel tijd in postproductie! Zonder postproductie zouden er belangrijke beelden achterwege blijven. En dan kan je veel minder het verhaal van het gebouw weergeven.”
Klanten zien helaas te vaak het belang van postproductie niet in. Maar voor Toon is die essentieel. "De hard- en software die ik daarvoor gebruik is van absolute topkwaliteit. Op dat vlak kan ik me niet verbeteren.” Acht jaar werkt Toon Grobet nu met Apple. "Mijn eerste G4 Powerbook doet het zelfs nog altijd. Probeer dat maar eens met een PC!", lacht hij. "Ondertussen is daar nog een G5, een quad en Aperture bijgekomen, en ik wil absoluut niet meer terug," besluit hij. Hij draagt ook altijd zijn iPod met zich mee om foto’s te kunnen laten zien. Toon gniffelt: “Je weet maar nooit, hé, wie die foto’s wil zien.”
“Alles moet beheerbaar en beheersbaar zijn”
Een van ‘s werelds meest gerenommeerde architectuurfotografen is de Belg Toon Grobet.. Sinds 2004 werkt hij volledig digitaal in een geïntegreerd systeem. Zijn uitrusting bestaat uit een Canon 1DS Mark II, een G4 PowerBook, een Power Mac G5 dual processor en een quad processor. De postproductie runt hij vooral in Aperture. Hij droomt van een mobiele studio in zijn Mercedes Vito: “Stel je voor, een bureau achterin mijn wagen waar ik mijn Mac Pro met alles erop en eraan laat installeren. Dan kan ik ter plaatse mijn beelden bewerken. Geweldig, toch?!”
Het geïntegreerde systeem waar Toon het over heeft is Aperture van Apple. “Het laat me toe om snel en toch accuraat te werken en de hele postproductie zelf te controleren”, zo leest men op de website van Toon Grobet. Dit laatste is voor veel fotografen een belangrijk en heikel punt. Toon’s camera is een Canon 1DS Mark II, een kleinbeeldcamera van 16,7 megapixels. Op locatie slaat Toon de RAW-beelden op geheugenkaarten van 2 gigabytes op die hij dan via firewire doorsluist naar zijn PowerBook: “Zo kan ik mijn werk rechtstreeks aan mijn klanten laten zien. Klanten appreciëren dat!”
Een groot deel van zijn tijd kruipt in postproductie die voor Toon van cruciaal belang is. Niet om de werkelijkheid geweld aan te doen of te verfraaien. Wel om het samenspel van kleur, licht, schaduw en vormen optimaal te laten uitkomen. “Kleurbeheer is voor ons zeer belangrijk! En Apple is de eerste die het belang daarvan ingezien heeft”, aldus de fotograaf.
Zijn leuze luidt: Als je volledig digitaal werkt, moet je ervoor zorgen dat alles beheerbaar en beheersbaar blijft. “Toen ik bijvoorbeeld het boek maakte van architect Crepain moest ik in twee maanden tijd 36 projecten in België en Nederland bezoeken. Ik werkte toen zeven dagen op zeven en soms 16 uur per dag. Per project maakte ik wel 100 afgewerkte beelden. In werkelijkheid had ik er drie keer zo veel geschoten. Met zo’n massa moet je doordacht te werk gaan.”
"Aperture tast nooit je native beelden aan. Hierdoor creëer je weinig extra ruimte en je werkt toch heel accuraat"
En dat is nu net de sterkte van Aperture, vindt Toon. Sinds Aperture database gestuurd is, is het nog handiger. “Ik was een van de eerste fotografen die Apperture heeft leren kennen. Ik was kritisch. Toen de nieuwste versie uitkwam stond ik versteld: Werkelijk alles stond op punt. Alles waar ik eerder bedenkingen bij had was opgelost. Ongelooflijk!” Hetzelfde geldt voor Capture iPro voor de zuivere ontwikkeling van ruwe digitale beelden. “Dat werkt gewoon subliem, al is het iets trager!”
“Aperture tast ook nooit je native RAW-beeld aan”, gaat hij verder. “Je maakt gewoon telkens een beschrijving van je beeld en die hang je aan het beeld vast. Hierdoor creëer je weinig extra ruimte en je werkt toch heel accuraat! En je kan ook altijd gemakkelijk terug. Andere softwareproducenten hebben dat ondertussen gekopieerd maar dan minder accuraat.” Toon zweert bij Aperture. “Ik wil absoluut niet meer terug. Aperture is degelijk, deugdelijk, robuust, berekenbaar en je krijgt service! Als ik nu een probleem heb, wil ik ook dat het nu opgelost wordt. Bij Apple kan dat.”
