junkiexl: Digitale verslaving
Er zijn er maar weinig die zichzelf vrijwillig de bijnaam 'junkie' hebben gegeven, maar na ruim 18 uur per dag te hebben doorgebracht in een Amsterdamse kelder, druk in de weer met MIDI-apparatuur en allerlei creatieve samples, leek het Tom Holkenborg wel een toepasselijke benaming. Hij werd junkiexl, één van de bekendste producers en remixers van elektronische muziek, en staat wereldwijd bekend om zijn tracks voor de dansvloer, films, televisie en videogames. Hij is de enige artiest die toestemming heeft gekregen om een nummer van Elvis te remixen en de enige producer die de kans heeft gehad om het Beatles-nummer 'Strawberry Fields Forever' te remixen. Hij heeft inmiddels vier albums uitgebracht en zijn muziek heeft de hitlijsten gehaald in maar liefst 24 landen.
Holkenborg's verslaving aan elektronische muziek neemt ondertussen een ietwat andere wending. Hij besteedt steeds meer tijd aan producties voor films en videogames. Zo is zijn muziek onder andere te horen in 'Blade', 'Resident Evil', 'Matrix', 'Domino', 'Team America', 'Kingdom of Heaven' en tal van spelprogramma's. "Ik heb het idee dat films, commercials en videogames het nieuwe podium vormen voor elektronische muziek", aldus Holkenborg. "Ik heb muziek gemaakt voor commercials die zijn uitgezonden tijdens de Super Bowl en de uitreiking van de Oscars. Miljoenen mensen die nooit naar een show van junkiexl zouden gaan, of een van mijn albums zouden kopen, hebben toch mijn muziek gehoord. En dat is fantastisch."
Toch heeft Holkenborg zijn doorgewinterde fans niet in de steek gelaten. Zijn laatste album, 'Today', bevat een verzameling losse tracks met melodische gitaarlijnen en knappe elektronische beats. Het is een soort 'back-to-basics'-project dat moet worden gezien als een eerbetoon aan een aantal van zijn grote voorbeelden: New Order, U2, Depeche Mode en Peter Gabriel. "Het laat duidelijk zien waar ik me op dit moment bevind in mijn muzikale ontwikkeling", vertelt Holkenborg. "En daarom heet dit album ook 'Today'."
Ontwikkeling tot Junkie
Er wordt wel eens beweerd dat talent in de familie zit. En dat is ook bij Holkenborg duidelijk het geval. Al van jongs af aan werd hij vertrouwd gemaakt met de muziek. Zijn moeder gaf vioollessen op een muziekschool en zijn vader was een begenadigd musicus en goede DJ. "Mijn vader was een van de allereerste DJ's in Nederland in de jaren '50", aldus Holkenborg. "Hij reed rond op een oude brommer en ging zo de feesten af waar hij voor de muziek zorgde."
Holkenborg kreeg een drumstel toen hij acht was. En tegen de tijd dat hij 13 was, speelde hij gitaar en drums in een aantal lokale bands. Een paar jaar later, toen hij 16 was, vond hij een baantje in een plaatselijke muziekwinkel – natuurlijk om wat bij te verdienen, maar zeker ook omdat het hem toegang verschafte tot allerlei dure synthesizers en samplers. "Dat was in '85 en '86, precies op het moment dat de eerste Atari op de markt verscheen", vervolgt hij. "Je kon toen muziek maken met de Commodore en Yamaha kwam met een muziekcomputer waarmee je allemaal leuke dingen kon doen."
Eind jaren '80 formeerde Holkenborg de band 'Nerve'. "De muziek was industrial en organic, en gebaseerd op strakke beats, zware gitaren en stevige vocals", vertelt hij. Net als Nine Inch Nails, Marilyn Manson, Al Jorgenson, Ministry, Front 242 en Front Line Assembly, combineerde Nerve de herkenbare gitaarlijnen met de mogelijkheden van de opkomende elektronische muziektechnologie.
De band bestormde weliswaar niet de hitlijsten, maar bleef zeker niet onopgemerkt. "Ik mixte elektronische geluiden met gitaren op een manier die maakte dat veel bands geïnteresseerd raakten in mijn aanpak", aldus Holkenborg. "Zo begon dus mijn carrière als producer, en zo ben ik aan het werk gegaan voor succesvolle bands als Fear Factory, Soul Fly en Sepultra."
En zo raakte Holkenborg ook verslaafd aan de muziek terwijl hij vele uren doorbracht in zijn Amsterdamse studio waar hij song na song mixte met behulp van de eerste Roland samplers en sequencingsoftware als Cubase en Pro 24. De lange dagen in deze kelderstudio eisten echter ook hun tol. Het bleek slecht voor zijn zenuwen en was dodelijk voor zijn eigen creativiteit. In 1995 stortte Holkenborg helemaal in. "Het werd me allemaal teveel", legt hij uit. "Ik heb toen een pauze ingelast van een half jaar en in die tijd kwam ik tot het besef dat ik gewoon m'n eigen ding moest doen. En daarna ben ik begonnen met junkiexl."
Grenzen verleggen
Het eerste album van junkiexl, 'Saturday Night Teenage Kick', verscheen in 1997. Met de vloeiende combinatie van rock en gesyncopeerde elektronische beats verstevigde hij zijn plaats tussen de grootste artiesten op het gebied van elektronische muziek. Hij tourde met Prodigy, en trad zo op tijdens grote rockfestivals als Fuji Rock en Roskilde. In 2000 kwam hij met een vervolg op zijn eerste album, 'Big Sounds of the Drags'. Deze productie is van grote betekenis geweest voor de opkomende 'rave scene' in de Verenigde Staten.
Daarna ging het heel erg snel. In 2002 werd Holkenborg gevraagd om 'A Little Less Conversation' van Elvis te remixen voor een WK-commercial van Nike. Miljoenen mensen zagen de commercial en het nummer verscheen in de hitlijsten in meer dan 24 landen. junkiexl was in één keer wereldbekend. Hij gebruikte dit succes om aan de slag te gaan bij films en componeerde tracks voor 'Matrix', 'Resident Evil', en 'Blade'.
Zijn volgende album, 'Radio JXL: A Broadcast from the Computer Hell Cabin', was een eerbetoon aan zijn helden. "Het was een groot project", vertelt hij. "Er waren twee albums – de ene heette '3 a.m.' en de andere '3 p.m.' – en deze vertolkten mijn visie op dag- en nachtradio. Er verschenen nog twee albums op het web – '7 a.m.' en '7 p.m.' Het ging om 240 minuten muziek die ik in twee tot drie jaar heb gemaakt." Aan het album werd meegewerkt door o.a. Solomon Burke, Peter Tosh, Chuck D, Dave Gahan en Robert Smith.
Holkenborg maakte het album met samplers van Akai en Ensonic en synthesizers van Roland, Korg en Electroharmonics. Vervolgens smolt hij alles samen op een Mac met behulp van Cubase. "Ik ben geen computerkenner", vertelt hij stellig. "Ik wil gewoon iets dat werkt. Ik wil naar een winkel gaan, een computer kopen, mijn spullen installeren en aan de slag kunnen." Op dit moment werkt Holkenborg met Logic Pro en Pro Tools in een studio die vol staat met Power Macs. "Ik heb weinig verstand van computers, en daarom noemde ik mijn studio ook wel een 'computer hell'. Maar nu, met Apple, is alles een stuk eenvoudiger. De Macs doen het gewoon."