Visuele beperkingen

iPod touch (vierde generatie) beschikt over een schermlezer, evenals andere innovatieve toegankelijkheidsvoorzieningen, zodat mensen met een visuele beperking er makkelijker mee kunnen omgaan.

VoiceOver

Dezelfde VoiceOver-schermlezer die zich al op de Mac en iPhone heeft bewezen, is nu een standaardvoorziening op de iPod touch (vierde generatie). Het is de eerste schermlezer ter wereld die met vingerbewegingen werkt. Zo kun je je iPod touch optimaal gebruiken, zelfs als je het display niet kunt zien.

VoiceOver op iPod touch is zo opmerkelijk omdat de bediening werkt met vingerbewegingen. Er is dus sprake van fysieke interactie met het materiaal op het display. Je hebt het zo onder de knie. Je hoeft niet talloze toetscombinaties te onthouden of het ene minuscule pijltoetsje na het andere in te drukken om te vinden wat je zoekt. Je hoeft alleen maar het display aan te raken, waarna je direct een beschrijving hoort van het onderdeel onder je vinger. Vervolgens bedien je je iPod touch door dubbel te tikken, te slepen of te vegen.

VoiceOver werkt heel anders dan de schermlezers die je tot nu toe gewend was. Traditionele schermlezers beschrijven weliswaar keurig elk element op het scherm, maar ze hebben er moeite mee om exact aan te geven waar die zich bevinden of om informatie over omliggende objecten te geven. Dit soort informatie is erg belangrijk voor de context, maar andere schermlezers schieten hierin meestal te kort. De methoden die traditionele schermlezers gebruiken om programma's en webpagina's te beschrijven, houden in dat alle contextuele informatie expres wordt weggelaten, zodat een simpele opsomming van een lijst of menuonderdelen overblijft. VoiceOver op iPod touch daarentegen biedt een geheel nieuwe ervaring.

Omdat VoiceOver op basis van het touchscreen werkt, is er sprake van een directe interactie met de objecten op het display, zodat je ook meteen inzicht hebt in hun locatie en context. Als je de linkerbovenhoek van het scherm aanraakt, hoor je wat er op de linkerbovenhoek van een internetpagina staat. En als je je vinger over het scherm beweegt, hoor je wat zich rondom bevindt: zo krijg je een uniek inzicht in de posities en context op het scherm. Elk onderdeel op het display wordt hardop beschreven, zoals hoe vol de batterij nog is, de signaalsterkte van het Wi-Fi-netwerk en de tijd. iPod touch laat het je zelfs weten als de stand verandert van staand naar liggend (of andersom) en als het display wordt vergrendeld of ontgrendeld. En als je een Bluetooth-toetsenbord gebruikt, kun je via VoiceOver je iPod touch bedienen zonder het scherm aan te raken.

De spreeksnelheid kun je naar wens instellen. VoiceOver gebruikt herkenbare geluiden om aan te geven dat er een programma wordt gestart, dat de weergave is vernieuwd, dat er een dialoogvenster is verschenen, enzovoort. Als VoiceOver aan het woord is, wordt bovendien het volume van achtergrondgeluiden en muziek automatisch zachter gezet, zodat je heel duidelijk kunt horen wat er

VoiceOver spreekt jouw taal

VoiceOver bevat ingebouwde stemmen en spreekt wel 36 verschillende talen: Arabisch, Chinees (China), Chinees (Kantonees), Chinees (Taiwan), Deens, Duits, Engels (Australië), Engels (Groot-Brittannië), Engels (Iers), Engels (VS), Engels (Zuid-Afrika), Fins, Frans (Canada), Frans (Frankrijk), Grieks, Hindi, Hongaars, Indonesisch, Italiaans, Japans, Koreaans, Nederlands, Noors, Pools, Portugees (Brazilië), Portugees (Portugal), Roemeens, Russisch, Slowaaks, Spaans (Mexico), Spaans (Spanje), Thai, Tsjechisch, Turks, Vlaams, Zweeds.

Aan de slag

VoiceOver is geïntegreerd in iPod touch (vierde generatie). Je hoeft dus niets extra's meer te kopen of te installeren. Alles wat je nodig hebt, is een Mac of pc met de nieuwste versie van iTunes. Met de configuratie-assistent kun je zonder visuele hulpmiddelen je iPod touch activeren en VoiceOver inschakelen. Je kunt ook iemand anders vragen om VoiceOver rechtstreeks op je iPod touch te activeren, via het Toegankelijkheid-menu in 'Instellingen'.

Zo werkt het

Zodra VoiceOver is ingeschakeld, gebruik je een andere, maar nog steeds eenvoudige reeks vingerbewegingen om je iPod touch te bedienen. Als je nu bijvoorbeeld eenmaal op een knop tikt, wordt niet die actie uitgevoerd, maar hoor je wat die knop doet. Je tikt dubbel om de desbetreffende actie uit te voeren. Schuifknoppen pas je met een veegbeweging aan.

Wanneer een onderdeel geselecteerd is, komt daaromheen een zwart vak te staan: de VoiceOver-cursor. Deze VoiceOver-cursor is bedoeld voor meekijkende gebruikers zonder visuele handicap. Hecht je aan privacy, dan heeft VoiceOver een ingebouwde functie die het display tijdelijk zwart maakt, zodat niemand ongewenst kan meelezen.

Naast aanraken en slepen kun je je vinger ook snel naar links of rechts bewegen om de VoiceOver-cursor precies naar het vorige respectievelijk volgende onderdeel te laten gaan. Het maakt niet uit hoe klein of groot dat is. Hierdoor kun je datgene wat je hoort heel precies regelen, ook wanneer het normaal gesproken niet mee zou vallen om je vinger goed neer te zetten.

Vingerbewegingen oefenen

Op iPod touch heb je een oefenmodus waar je alle vingerbewegingen goed onder de knie kunt krijgen. In deze modus kun je ook snel zien wat er bij elke vingerbeweging gebeurt. Je activeert de oefenmodus via de VoiceOver-voorkeuren onder 'Instellingen'.

Tekst invoeren

Als je iets aan het typen bent, bijvoorbeeld een e-mail of een notitie, zegt VoiceOver hardop welk teken je op het toetsenbord aanraakt. Dit wordt nog een keer herhaald als je het teken typt. Je kunt VoiceOver ook zo instellen dat daarnaast, of in plaats daarvan, elk volledig woord wordt uitgesproken. Als je een vingerbeweging omhoog of omlaag maakt, wordt het invoegpunt naar links of rechts verplaatst, zodat je een woord net zo eenvoudig kunt aanpassen als dat je het opnieuw zou typen.

Om je te helpen sneller en beter te typen, beschikt iPod touch over voorspellende tekstinvoer. Verder wordt de juiste spelling voorgesteld als je een typfout maakt in een woord. Als je 'Spreek invultekst' hebt ingeschakeld, hoor je een geluidje, waarna het voorgestelde woord wordt uitgesproken. Druk je op de spatiebalk, dan wordt het woord meteen ingevoerd. Om de suggestie te negeren typ je gewoon door.

De rotor

VoiceOver bevat een innovatieve virtuele bediening, de rotor. Als je de rotor draait – door twee vingers over het scherm te bewegen alsof je een echte draaischijf bedient – kun je op basis van de gekozen instelling aanpassen hoe VoiceOver door een document gaat. Met één keer omhoog of omlaag vegen wordt een tekst bijvoorbeeld woord voor woord doorlopen. Of je stelt de rotor in op 'Teken', en dan gaat VoiceOver van teken tot teken door de tekst. Dit is ideaal als je een tekst wilt nalezen of bewerken.

Je kunt de rotor ook instellen om door internetpagina's te navigeren. Wanneer je op een internetpagina bent, bevat de rotor de namen van algemene onderdelen, zoals kopteksten, koppelingen, formulierelementen en afbeeldingen. Je selecteert een instelling en draait de rotor vervolgens, om naar het vorige of volgende onderdeel van het geselecteerde type op de pagina te gaan. Tussenliggende onderdelen van een ander type worden overgeslagen.

Knippen, kopiëren en plakken

Op je iPod touch kun je nu ook knippen, kopiëren en plakken. Je roept de knip-, kopieer- en plakopties op door in de rotor 'Bewerk' te kiezen. Beweeg je vinger omhoog of omlaag om 'Selecteer' of 'Selecteer alles' te kiezen en tik vervolgens dubbel. Bij 'Selecteer' wordt bij dubbel tikken het woord geselecteerd dat het dichtste bij het invoegpunt staat. Met een knijpbeweging selecteer je meer of minder tekst. Bij 'Selecteer alles' wordt de hele tekst geselecteerd. Als je tekst hebt geselecteerd, verschijnen de knip-, kopieer- en plakopties vanzelf. Als je iets ongedaan wilt maken, hoef je alleen maar even te schudden. Je kunt ook je vinger naar links of rechts vegen, de optie voor ongedaan maken kiezen en dubbel tikken.

Apps

VoiceOver werkt met alle ingebouwde apps op iPod touch, zoals Muziek, iTunes, Mail, Safari en Kaarten. En met de elementlabelaar kun je aangepaste labels voor knoppen maken, zodat het nog gemakkelijker wordt om bijvoorbeeld te surfen op het web, vrienden te sms'en en mailen, je aandelen of het weerbericht te bekijken.

Stembediening

Naast de vingerbewegingen kun je ook je stem gebruiken om het afspelen van muziek te regelen. Je houdt de thuisknop ingedrukt tot je de audioprompt hoort, en zegt vervolgens hardop de naam van de artiest, het album of de afspeellijst die je wilt horen. Zo kun je nummers (door elkaar) afspelen, pauzeren en een ander nummer kiezen.

Zoomen

In veel apps voor iPod touch kun je in- en uitzoomen op specifieke elementen, zoals afbeeldingen in Mail of kolommen op een webpagina in Safari. Met de zoomfunctie op iPod touch kun je echter het hele scherm van een app vergroten, zodat je alles beter kunt zien. Je kunt 'Zoomen' meteen bij de configuratie van je iPod touch via iTunes instellen (voor jezelf of voor iemand anders), maar je kunt het ook later op je iPod touch zelf doen, via het Toegankelijkheid-menu in de 'Instellingen'.

Zoomen kan overal, ook in het beginscherm, een vergrendeld scherm en Spotlight, en zelfs in de apps die je in de App Store hebt gekocht. In iOS 6 is de zoomfunctie ook compatibel met VoiceOver.

Door met drie vingers dubbel te tikken, wordt meteen 200% in- of uitgezoomd. Om een zoomfactor tussen 100% en 500% te kiezen, tik je dubbel en maak je een sleepbeweging met drie vingers. Ook bij een ingezoomde weergave kun je alle vertrouwde veeg-, knijp-, tik- en andere bewegingen blijven gebruiken voor de bediening van programma's.

Kleurinversie

Als je meer contrast wilt, kun je het display van je iPod touch veranderen naar 'Wit op zwart'. Deze functie werkt in alle apps en in het beginscherm, een vergrendeld scherm en Spotlight, en in combinatie met de zoomfunctie en VoiceOver.

Thuisknop 3x indrukken

Luisteraars kunnen driemaal op de thuisknop klikken om VoiceOver in of uit te schakelen of naar wit-op-zwart te schakelen, of om te laten vragen welke van de twee gebruikt moet worden.

Spreek selectie uit

Wil je tekst uit bijvoorbeeld websites, e-mails en sms'jes selecteren? Met 'Spreek selectie uit' kun je tekst in elke app markeren door er dubbel op te tikken. Ook als je VoiceOver niet hebt ingeschakeld, zal 'Spreek selectie uit' de gemarkeerde tekst voorlezen en je opmaakopties zoals knippen, kopiëren en plakken aanbieden. 'Spreek selectie uit' kan worden ingeschakeld via Instellingen.

Voelbare knoppen

iPod touch is uitgerust met een aantal duidelijk voelbare bedieningstoetsen: de knop voor de sluimer/waakstand (helemaal bovenop), de knoppen voor beltoon/geluid uit en het volume (helemaal links bovenaan) en de vertrouwde thuisknop (in het midden onder het display).

Grote tekst

Je kunt de lettergrootte vergroten tot 56-punts tekst in waarschuwingen, Agenda, Contacten, Mail, Berichten en Notities.