Elke Mac is standaard uitgerust met een uitgebreide serie hulptechnologieën die mensen met een handicap helpen om zelf de mogelijkheden en eenvoud van de Mac te ervaren. Deze technologieën worden samen Universele toegang genoemd en bevatten een groot aantal functies die je in geen enkel ander besturingssysteem vindt. In Mac OS X zijn ze volledig geïntegreerd.
Visuele beperkingen
Mac OS X bevat allerlei geïntegreerde hulpmiddelen en technologieën waarmee mensen met een visuele handicap hun Mac toch optimaal kunnen benutten.
Ingebouwde schermlezer
Mac OS X is het eerste besturingssysteem waarin standaard een geavanceerde schermleestechnologie is ingebouwd, zodat ook blinden en slechtzienden de computer kunnen bedienen. Deze technologie heet VoiceOver en spreekt uit wat er op het computerscherm te zien is, bijvoorbeeld de tekst in een document, de inhoud van een venster, de menu-opties en de keuzes in een dialoogvenster. Maar als je denkt dat dit niets meer is dan een eenvoudig voorleeshulpmiddel, dan zit je ernaast. Via VoiceOver kun je je Mac bedienen met behulp van een toetsenbord, een brailleleesregel of een Multi-Touch-trackpad, zodat je geen muis meer nodig hebt.
Even kennismaken: Alex
De Engelse stem in VoiceOver, Alex, maakt gebruik van geavanceerde technologieën van Apple die zorgen voor een natuurlijke intonatie, zelfs bij een zeer hoge spreeksnelheid. Waar de meeste tekst-naar-spraaksystemen de tekst per zin analyseren en omzetten, analyseert Mac OS X een hele alinea tegelijk en weet het de context bovendien nauwkeuriger te ontcijferen. Daardoor komt Alex qua nuances dichter in de buurt van menselijke spraak, waardoor ook langere tekstpassages in bijvoorbeeld een boek, artikel of nieuwsbericht beter te volgen zijn.
Bediening van de Mac met woord en gebaar
Nieuw in Snow Leopard is de mogelijkheid om VoiceOver aan te sturen door middel van gebaren op het Multi-Touch-trackpad van een Mac-notebook. Je kunt zelfs instellen dat het gehele oppervlak van het trackpad overeenkomt met het actieve venster op de computer. Als je daarna het trackpad aanraakt, hoor je welk onderdeel zich onder je vinger bevindt, sleep je met je vinger, dan worden de onderdelen achter elkaar opgenoemd, en met een eenvoudige veegbeweging ga je naar het volgende of vorige onderdeel. Je kunt bijvoorbeeld je vinger over het trackpad slepen om te horen welke onderdelen waar staan op een internetpagina of in een spreadsheet, presentatie of een ander document met tekst.
Schermvergroting en andere handige opties
In Mac OS X kun je het scherm tot 40x vergroten, zonder dat dit ten koste gaat van de beeldkwaliteit of de systeemprestaties. Mac OS X bevat daarnaast een aantal flexibele aanpassingsmogelijkheden voor het scherm, zoals een wit-op-zwart- of zwart-op-wit-weergave.
Simpeler surfen
VoiceOver maakt ook het surfen een stuk eenvoudiger. Desgewenst begint VoiceOver na het laden van een internetpagina automatisch met lezen, maar je kunt ook instellen dat VoiceOver alleen een samenvatting geeft. Je hoort dan de titel, het aantal tabellen, kopteksten, links, formulierelementen, enzovoort. Mac OS X bevat bovendien een unieke virtuele regelaar, de rotor. Als je eraan draait – door met twee vingers op het Multi-Touch-trackpad een draaibeweging te maken – regel je hoe VoiceOver door de pagina navigeert, bijvoorbeeld op koptekst, link, frame, tabel of formulierelement. En omdat veel wegpagina's lastig te doorgronden zijn voor een schermlezer, heeft Apple nieuwe technologieën bedacht waarmee het visuele ontwerp van internetpagina's kan worden geanalyseerd en geïnterpreteerd. Deze informatie wordt vervolgens gebruikt om virtuele tags (automatische webspots) toe te wijzen, om zo belangrijke locaties op de pagina te markeren. Als je bijvoorbeeld een onlinekrant leest, worden er automatische webspots gemaakt voor de hoofdartikelen, het vak met het weerbericht, het gedeelte met sportuitslagen, enzovoort. Met één druk op een knop of een veegbeweging met je vinger ga je van de ene naar de andere webspot.
Braille op z'n Macs
De Mac is de enige computer die directe ondersteuning biedt voor brailleleesregels. Je krijgt er besturingsbestanden voor meer dan 40 modellen bij, inclusief een aantal draadloze Bluetooth-leesregels. Je hoeft dus geen extra software te installeren: de leesregel aansluiten en aanzetten is voldoende. En dankzij een gloednieuwe functie, synchrone brailleweergave genaamd, kun je meerdere USB-brailleleesregels tegelijk op één computer aansluiten, wat bijvoorbeeld ideaal is voor in de klas.
Auditieve beperkingen
Mac OS X bevat allerlei functies om mensen te assisteren die moeite hebben met het horen van spraak, geluiden en waarschuwingssignalen van de computer.
Communicatie via iChat
Op elke Mac staat iChat, een programma om via het internet te tekst-, audio- en videochatten. Daarmee kun je gesprekken voeren en samenwerken met anderen, ongeacht of die nu bij je om de hoek zitten of aan de andere kant van de wereld. iChat is compatibel met AIM (de grootste chatcommunity in Amerika), MobileMe, Google Talk en Jabber. En wat helemaal mooi is: voor iChat maakt het niet uit of de ander een Mac of een Windows-pc heeft.
Dankzij de hoogwaardige beeldkwaliteit is iChat een perfect communicatiemiddel voor mensen die gebarentaal gebruiken. Ook kun je via iChat profiteren van diensten als HOVRS.com (alleen in de Verenigde Staten). Als je deelneemt aan een chat, kun je van iedere deelnemer duidelijk de vinger- en handbewegingen zien. Kortom, ook als je ver bij elkaar vandaan bent, kun je met elkaar communiceren alsof je je allemaal in dezelfde ruimte bevindt.
Diverse vormen van ondertiteling
Zowel QuickTime Player als DVD Player biedt de mogelijkheid om ondertiteling en bijschriften voor spraak en geluiden in te stellen. In beide programma's vergt het activeren ervan slechts twee stappen. En als je materiaal met ondertitels of bijschriften downloadt uit de iTunes Store, kun je die weergeven op je iPhone, iPod classic, iPod nano (4e generatie), iPod touch en Apple TV, in QuickTime Player (Mac en Windows) en in iTunes (Mac en Windows).
Waarschuwingssignalen en audiokanalen
Als het systeem of een programma je aandacht nodig heeft, klinkt normaliter een geluidssignaal. In Mac OS X kun je echter instellen dat in plaats daarvan het scherm knippert. En als je met je ene oor minder goed hoort, kun je het rechter- en linkeraudiokanaal naar beide luidsprekers of oordopjes laten sturen, zodat je beide kanalen tegelijk in elk oor hoort.
Fysieke en motorische beperkingen
Mac OS X bevat een aantal functies waarmee je probleemloos binnen je systeem kunt navigeren als je moeite hebt met de bediening van het toetsenbord, trackpad of de muis.
Eenvoudigere toetsenbord- en muisnavigatie
Met behulp van de zogeheten grendeltoetsen kun je toetscombinaties – bijvoorbeeld Command + Q (om te stoppen) of Shift + Option + 8 (om het gradensymbool ° in te voegen) – maken door de toetsen achter elkaar in plaats van tegelijkertijd in te drukken. Door de toetsvertraging in te schakelen, voorkom je typefouten en onbedoeld gebruik van meerdere toetsen tegelijk. Als je de muistoetsen inschakelt, kun je de muisaanwijzer besturen met behulp van de toetsen op het numerieke toetsenblok in plaats van met de muis. En is het voor jou juist handiger om met een aanwijsapparaat te werken in plaats van met een toetsenbord, dan kun je tekst invoeren via het schermtoetsenbord. Dat zweeft boven de andere programmavensters, zodat het nooit uit beeld verdwijnt, en je kunt de weergave vergroten en verkleinen.
Automatisering van veelvoorkomende taken
Als je regelmatig tijdrovende routinetaken uitvoert, zoals bestanden hernoemen of de grootte van afbeeldingen aanpassen, dan kun je die ook door Automator laten doen. Dat scheelt je een aardig aantal toetsaanslagen en muisklikken. Daarvoor hoef je Automator alleen te laten weten welke taken hij in welke volgorde moet uitvoeren, wat je doet door ze naar een takenreeks te slepen. Als je dat eenmaal hebt gedaan, voert Automator ze vervolgens uit zo vaak je maar wilt. Een andere mogelijkheid is Automator de taken te laten opnemen terwijl jij ze uitvoert, en de opname vervolgens als takenreeks te bewaren. Daar heb je steeds opnieuw plezier van.
Invoer op maat
Omdat Mac OS X de USB-standaard ondersteunt, kun je een USB-toetsenbord of USB-muis aansluiten waar jij het prettigst op werkt, ook als je apparatuur eigenlijk was bedoeld voor de pc. Ook is het mogelijk om alternatieve invoerapparatuur aan te sluiten die de standaardinvoer van een toetsenbord of muis simuleert. En werk je liever met een andere toetsenbordindeling – QWERTY, Dvorak of een andere – en je eigen toetscombinaties, dan is ook dat geen enkel probleem. Je kunt alles op de voor jou handigste manier laten werken.
