Geert van Kesteren: "Fotojournalistiek op een Mac"
Voor fotojournalist Geert van Kesteren, die internationale bekendheid verwierf met zijn fotoreportages uit Irak, is zijn laptop minstens zo belangrijk als zijn camera. Computer en camera vormen samen hét gereedschap dat hij nodig heeft om zijn werk goed te kunnen doen. Met de komst van de digitale fotografie heeft de doka plaatsgemaakt voor de computer, en inmiddels zijn er talloze programma's ontwikkeld voor het verwerken en editen van fotomateriaal.
Keuze voor de Mac
Op de vraag waarom hij ooit voor een Mac heeft gekozen, antwoordt Van Kesteren dat er van een keuze nooit echt sprake is geweest. "Voor fotografen bestaat er eigenlijk maar één soort computer, en dat is de Mac." Een Mac werkt handig, betrouwbaar en snel. En zeker dat laatste is een groot voordeel voor iedereen die grote hoeveelheden data wil verwerken. "Bovendien zijn software en hardware uitstekend op elkaar afgestemd, en dat vertaalt zich in een zeer betrouwbare en solide oplossing."
Als fotojournalist reist Van Kesteren de hele wereld over en hij werkt voornamelijk in gebieden waar hij het leed van de wereld kan laten zien vanuit een menselijk perspectief. Het dagelijks leven in oorlogsgebied; beelden vol angst, woede en verdriet. Tijdens de maanden dat hij op locatie werkt, is het zaak zoveel mogelijk materiaal te verzamelen. Materiaal dat hij op een later moment kan verwerken tot een boek, tentoonstelling of andere presentatievorm.
De uitrusting
De uitrusting die hij mee op reis neemt, bestaat uit 1 of 2 digitale camera's - een Canon EOS-1Ds en/of een EOS-5 – 3 of 4 lichtgevoelige standaardlenzen, een digitale voicerecorder, 2 image-tanks, een mobiele telefoon of een satelliettelefoon (afhankelijk van de bestemming), een MacBook Pro, voldoende batterijen en ca. 5 kg aan kabels en batterijopladers. En verder een minimum aan kleding én een iPod voor de nodige ontspanning.
Het grootste deel van de uitrusting blijft tijdens zijn werk achter in het hotel waar hij verblijft. Overdag gaat Van Kesteren op pad met één camera en 2 lenzen, en 's avonds is het zaak om het geschoten materiaal te ordenen en over te zetten naar zijn computer en een extra harde schijf. Snelheid en opslagcapaciteit zijn dan van cruciaal belang. De RAW-bestanden zijn over het algemeen vrij groot en de foto's die hij op één dag maakt, nemen al snel zo'n 15 GB in beslag.
Snelle verwerking
De opnamen die hij overdag heeft gemaakt, zet hij 's avonds over naar zijn MacBook Pro en naar een externe harde schijf. De originele versies blijven zo altijd bewaard, los van eventuele bewerkingen. Bij het inladen van de foto's krijgt elke opname een uniek nummer en worden alle metagegevens ingevuld. Op deze manier is het mogelijk om de opnamen op een later tijdstip snel en gemakkelijk terug te vinden.
Eén van de belangrijkste programma's waarvan Van Kesteren gebruikmaakt, is Adobe Photoshop CS3. Dit programma zorgt voor een snelle verwerking van de RAW-bestanden en heeft een aantal handige 'auto tools' waarmee bepaalde bewerkingen voor meerdere opnamen tegelijkertijd kunnen worden uitgevoerd. In het begin bestond er wel enige aarzeling om hier snel gebruik van te maken, maar het programma heeft zich volgens Van Kesteren inmiddels ruimschoots bewezen.
Overstap naar Aperture
Een alternatief waarvan steeds meer fotografen gebruikmaken, is het door Apple ontwikkelde Aperture. Deze workflowapplicatie biedt in grote lijnen dezelfde functionaliteit en Van Kesteren heeft er al veel enthousiaste verhalen over gehoord. Zelf heeft hij er nog weinig ervaring mee. De Mac waarop hij tot voor kort werkte, was eigenlijk niet snel genoeg om volop te profiteren van de mogelijkheden van Aperture. Met de aanschaf van een nieuwe Mac Pro is dat probleem echter verholpen, en Van Kesteren sluit dan ook niet uit dat hij in de toekomst meer met Aperture zal doen.
Behalve foto-opnamen maakt Van Kesteren ook veel geluidsopnamen. Interviews met de lokale bevolking en met hulpverleners en ook straatgeluiden versterken het gevoel van de foto's. Het is een andere dimensie die de journalistieke waarde van zijn werk duidelijk vergroot. Hetzelfde geldt voor de teksten die hij schrijft. Door foto's te combineren met geluid en tekst hoopt Van Kesteren een zo reëel mogelijk beeld te geven van een bepaalde omgeving of situatie.
Editen op de Mac Pro
Het editen van het materiaal gebeurt voornamelijk thuis op een Mac Pro met twee Cinema Displays. Bepalend is uiteraard de aard van de opdracht. Aan een tentoonstelling worden andere eisen gesteld dan aan een boek - en bij het kiezen van één foto voor een krant of tijdschrift kunnen verschillende motieven een rol spelen. Gaat het om het beeld of om het verhaal? Om de esthetische of om de journalistieke waarde? Het fotograferen op locatie is met name een zaak van verzamelen. Hoe meer beelden hij mee terug kan nemen, hoe fraaier het uiteindelijke resultaat.
Voor een fotojournalist is het belangrijk dat zijn werk een zo breed mogelijk publiek bereikt. Internet speelt daarbij een belangrijke rol. Door werk op internet te publiceren, kan het gemakkelijker worden bekeken. Belangrijk is wel om ervoor te zorgen dat het werk ook wordt gevonden. Waar publiceer je, en hoe publiceer je? Het antwoord op deze vragen verandert naarmate de technologische mogelijkheden veranderen.
Podcasting
Een publicatievorm die volgens Van Kesteren in de toekomst nog veel aan terrein zal winnen is de podcast. Podcasting is een uitgelezen manier om beeld en geluid op een indringende wijze te presenteren voor een breed publiek. De afgelopen maanden heeft Van Kesteren uitgebreid met dit nieuwe medium geëxperimenteerd, en de resultaten zijn veelbelovend. "Het is natuurlijk afwachten hoe de toekomst er precies uit gaat zien, maar ik verwacht dat de podcast als publicatiemedium een enorme vlucht gaat nemen", aldus Van Kesteren.
Of de verwachtingen van Van Kesteren uitkomen, is nog een afwachten. Wat zeker is, is dat hij zelf actief met dit medium aan de slag zal gaan. Uiteraard zijn wij benieuwd naar het resultaat en we zullen zijn verrichtingen dan ook op de voet blijven volgen.
