Een nieuwe behandelstrategie.

In Amerika wordt vrijwel dagelijks melding gemaakt van sporters die een hersenschudding hebben opgelopen. De juiste diagnose stellen blijkt echter een lastig karwei. Een hersenschudding is nauwelijks te zien op een scan. En voor een eerlijk antwoord op de vraag naar symptomen hoef je bij de meeste spelers niet aan te komen, omdat ze geen wedstrijd willen missen. De Cleveland Clinic in Ohio heeft echter een iPad-app ontwikkeld waarmee direct na een botsing kan worden vastgesteld of er sprake is van een hersenschudding. En dat maakt dat spelers nu met een geruster hart terug het veld, het ijs of de baan op worden gestuurd.

Het gaat niet alleen om American football.

Zeker, het grootste aantal hersenschuddingen komt voor rekening van American football, een heel populaire sport op de high schools in de Verenigde Staten. Maar ook in andere sporten komen hersenschuddingen veelvuldig voor, zelfs bij sporten die niet in de categorie ‘contactsport’ vallen.

American Football

Voetbal

Basketbal

Worstelen

Aantal hersenschuddingen op Amerikaanse high schools als gevolg van sportbeoefening, 2012-2013.*

“Het vaststellen van een hersenschudding was altijd een kwestie van een inschatting maken. Nu, met iPad en de C3 Logix-app, hoeven we ons echter niet meer te verlaten op subjectieve waarnemingen.”

Sportleraar Jason Cruickshank

IJshockeyer Mike Duffy van St. Edward High School is al vele malen onzacht in aanraking gekomen met tegenstanders en de boarding.

Maar die keren vielen in het niet bij de onreglementaire bodycheck die hem dit seizoen overkwam. Hij heeft de wedstrijd wel uitgespeeld, maar stapte met een bonkend hoofd van het ijs en viel later in de klas steeds in slaap. Hij had niet door dat hij een hersenschudding had opgelopen.

Volgens zijn sportleraar Jason Cruickshank heeft Duffy geluk gehad dat zijn hersenschudding tijdig is opgemerkt. Zijn team doet mee aan een trial waarbij met een iPad en de C3 Logix-app bij alle spelers de symptomen van een hersenschudding worden gemeten. “Soms weet je meteen dat iemand een hersenschudding heeft, maar er zijn ook minder duidelijke gevallen”, zegt hij. Wie doorspeelt, loopt het risico dat het letsel vele malen erger wordt. Jonge spelers lopen zelfs nog meer gevaar, omdat hun hersenen nog niet zijn volgroeid.

In het verleden werd een hersenschudding vaak niet opgemerkt door de subjectieve antwoorden en ook vanwege fouten die werden gemaakt tijdens het verzamelen van de gegevens. Maar sinds de ingebruikname van iPad en de app kan Cruickshank via uiterst precieze metingen vaststellen hoe ernstig een blessure is. “Dankzij iPad en C3 Logix beschikken we over harde data die we aan de speler in kwestie kunnen laten zien om hem duidelijk te maken dat verderspelen geen optie is.”

Speel opnieuw af

Verschillende soorten hersenschuddingen

Na een onverwachte tik tegen het hoofd botsen de hersenen tegen de binnenkant van de schedel, waardoor coup-letsel ontstaat. Als de hersenen vervolgens terugveren en tegen de andere kant van de schedel botsen, ontstaat contrecoup-letsel.

Onzichtbaar letsel opsporen met iPad.

Ruim voor het begin van het seizoen is Cruickshank al bezig met het in kaart brengen van mogelijk letsel. Het begint allemaal met een nulmeting van alle spelers op het moment dat ze in blakende gezondheid verkeren. Die meting wordt in de iPad-app vastgelegd. Zodra zich tijdens een training of een wedstrijd een situatie voordoet waarbij de speler mogelijk een hersenschudding heeft opgelopen, neemt hij hem mee naar de kleedkamer waar hij hem aan een nieuwe test onderwerpt. Door die resultaten te vergelijken met de nulmeting kan Cruickshank snel zien waar de prestaties een dip vertonen: iets wat op een hersenschudding kan duiden.

Testresultaten vóór hersenschudding

12 januari 2014

Nulmeting

Testresultaten na hersenschudding

12 februari 2014

Meting na botsing

Een hersenschudding is iets heel anders dan een gebroken arm. Meestal zie je er niets van op een röntgenfoto of MRI. Om nauwkeurig te kunnen vaststellen hoe ernstig het letsel is, is visualisatie nodig van het effect van het letsel op de cognitieve en motorische vaardigheden van de persoon in kwestie. In de C3 Logix-app worden de symptomen die duiden op een hersenschudding weergegeven in een zeshoekig diagram. Het gebruikelijke functieniveau van de speler staat aan de buitenkant, de testresultaten van na de botsing staan aan de binnenkant. Tijdens de herstelfase zal het binnenste diagram zich steeds verder uitbreiden naar de buitenkant.

“Voor een objectieve test van het evenwicht, het zicht en de reactietijd hadden we een versnellingsmeter, een gyroscoop en een goed display nodig. Met iPad waren we dus in één keer klaar.”

Sportleraar Jason Cruickshank

Terug de wedstrijd in.

Voor een hersenschudding bestaat geen eenduidige aanpak. Bovendien is niet altijd duidelijk of iemand volledig hersteld is. Cruickshank houdt geblesseerde spelers in de gaten door hun voortgang te meten met C3 Logix op iPad. Meestal onderwerpt hij ze om de vijf à zes dagen aan de test. Omdat de app alle gegevens bewaart, kan Cruickshank de behandelende arts, de ouders en de coach een compleet beeld geven. Dat maakt het eenvoudiger om te beoordelen of een speler weer kan meedoen. Troy Gray, ijshockeycoach van St. Edward, zegt dat zijn spelers beter meewerken aan hun herstel en zich eerder neerleggen bij een bankzitperiode als ze zelf de uitslagen hebben gezien.

Gezien de ernst van zijn letsel verliep de terugkeer naar school en het ijs voor Mike Duffy verrassend soepel. Na een maand rust en voorzichtig werken aan herstel, plus elke week een test, was hij er klaar voor om de rest van het seizoen weer mee te doen. “Met iPad kon ik zelf zien hoe mijn herstel verliep”, zegt hij. “Ik voel me prima en sta ook weer opgesteld voor de wedstrijden. Ik ben weer helemaal de oude.”

“Voor een trainer telt maar één ding: de gezondheid van de spelers. Dankzij iPad en C3 Logix weet ik zeker dat een speler klaar is voor een wedstrijd.”

Trainer Troy Gray