Duygusal ve zihinsel sağlık desteği alın
Yalnız değilsiniz. Desteğe ihtiyacı olan çocuklar ve yetişkinler için telefonla ücretsiz bir rehberlik ve danışma yardım hattı olan Alo 141 üzerinden bir danışmanla 7/24 bağlantı kurabilirsiniz.
Bildirin
İnternetteki zararlı içeriklerle ilgili endişelerinizi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yardım hattı olan İhbar Web’e bildirebilirsiniz.
Apple’a Bildir
İletişim Güvenliği tarafından çıplaklık içerdiği belirtilen fotoğraf ve videoları, bunları paylaşan kişiyle birlikte Apple’a bildirebilirsiniz. Kullanılabildiği durumlarda, flulaştırılmış görselin bulunduğu Apple uygulamasına dönün ve ekrandaki Apple’a Bildir düğmesini kullanarak Apple’a bildirin.
Tehlikedeyseniz veya bir başkası tehlikedeyse lütfen 112’yi arayın.
Online güvenlik hakkında daha fazla bilgi edinin
-
Online olduğunuzda güvende kalmak için:
- Yüz yüze tanışmadığınız kişilerle online ortamda iletişim kurarken dikkatli olun. Kendilerini tanıttıkları gibi olmayabilirler.
- Özellikle yetişkinlere veya yüz yüze tanışmadığınız kişilere çıplak ya da özel fotoğraf ve videolarınızı göndermeyin. Cinsel içerikli sohbetlerden kaçının.
- Birisi size cinsel tacizde bulunursa veya sizden çıplak fotoğraf ya da video isterse kanıtları kaydedin, içeriği şikayet edin ve hesabı engelleyin veya sessize alın. Güvendiğiniz bir yetişkine konuyu anlatın.
- İnternette tanıştığınız kişilerle yüz yüze görüşmekten kaçının.
- Sizden yaşınızı isteyen uygulamalara kaydolurken gerçek yaşınızı belirtin. Bazı uygulamalarda gençlere yönelik yerleşik korumalar bulunur.
- Kendiniz, aileniz ve arkadaşlarınız hakkında kişisel bilgiler paylaşmadan önce iyice düşünün.
- Güçlü ve benzersiz parolalar kullanın ve bu parolaları paylaşmayın. Mümkünse iki faktörlü kimlik doğrulama, Touch ID ve Face ID kullanın.
- Sizi rahatsız eden gönderi, sohbet veya kişileri nasıl engelleyeceğinizi ve bildireceğinizi öğrenin.
- İnsanlara saygılı davranın, kaba ve saygısız yorumlara yanıt vermeyin.
İstismar girişimi
Cinsel tacizde bulunmak isteyen kişiler ilk başta güveninizi kazanmak için sizinle arkadaş olmaya çalışabilirler. Buna istismar girişimi denir. İstismar mağduru olabileceğinizi gösteren işaretlere dikkat edin.
Bu kişiler şunları yapabilirler:
- Sizinle hızlıca yakın bir arkadaşlık kurmayı deneyebilirler.
- Sizinle birden fazla uygulama üzerinden iletişim kurabilirler.
- Size sık sık mesaj gönderebilirler.
- Sizi canlı, görüntülü veya sesli sohbete katılmaya davet edebilirler.
- Size para veya hediye vererek, yaşananları gizlemenizi isteyebilirler.
- Sizi arkadaşlarınızdan veya ailenizden uzaklaştırmaya çalışabilirler.
- Aşk, sevgi veya cinsellik hakkında konuşabilirler.
- Sizden çıplak veya müstehcen fotoğraf ya da videolar isteyebilirler.
- İlişkiyi arkadaşlarınızdan veya ailenizden gizlemenizi isteyebilirler.
- Yaşananlardan sizi suçlu tutabilirler.
- Başkalarına söylerseniz başınızın derde gireceğini iddia edebilirler.
- Bu konuda birine bir şey söylerseniz size, ailenize, evcil hayvanınıza veya diğer sevdiklerinize zarar vermekle tehdit edebilirler.
- Onlar için üzülmenize sebep olacak şeyler söyleyebilirler.
Bu durumlardan birini fark ettiğinizde öncelikle bunun sizin hatanız olmadığını bilin ve hemen güvendiğiniz bir yetişkinden yardım isteyin.
Cinsel şantaj
İstismar girişimi, cinsel şantaja yol açabilir. Cinsel şantaj, birinin sizi gizli ya da özel fotoğraf veya videolarınızı paylaşmakla tehdit etmesidir. Bunu da örneğin para göndermeniz, daha fazla fotoğraf paylaşmanız ya da cinsel eylemlerde bulunmanız gibi taleplerini yerine getirmediğiniz takdirde yapar. Bu durum genellikle internetteki dolandırıcılar tarafından gerçekleştirilse de bazen o kişi tanıdığınız biri de olabilir. Cinsel şantaj, birçok yerde suçtur.
Kendinizi korumak için atacağınız adımlar:
- Suçlular, önce siz onlara fotoğraflarınızı gönderirseniz onların da size fotoğraf veya video gönderecekleri iddiasında bulunabilirler. Oysa bu sadece fotoğraflarınızı ele geçirip size karşı kullanmaları için bir taktiktir. Bu tuzağa düşmeyin.
- İnternet ortamında size yaklaşan, özellikle de gerçek hayatta tanımadığınız ve güvenmediğiniz kişilerle asla çıplaklık içeren veya özel bir görsel paylaşmayın.
- Ellerinde fotoğrafınız olsa bile onlara para, daha fazla fotoğraf veya talep ettikleri başka herhangi bir şeyi göndermeyin. Taleplerini yerine getirmediğinizde vazgeçip başka birine yönelebilirler. Yerine getirdiğinizde ise bu defa sizden daha fazlasını isteyebilirler.
- Biri sizi çıplaklık, kan ya da şiddet içeren bir görsel göndermeniz için zorluyor, tehdit ediyor veya baskı yapıyorsa bunu yapmak zorunda değilsiniz. Yardım alabilirsiniz.
- Kanıtları kaydedin. Emniyet yetkilileriyle paylaşmak için ekran görüntüleri alın veya mesajları saklayın.
- Onları engelleyin. Daha fazla iletişim kurmayın.
- Yardım alın. Güvendiğiniz bir yetişkinle konuşun. Durumu polise bildirin. Bu kişi okuldan veya iş yerinden biriyse okul yetkililerine ya da ilgili yetkililere haber verin.
- Hesaplarınızı koruyun. Apple’ın Güvenlik Denetimi ve Kişisel Güvenlik Kullanım Kılavuzu ile bilgilerinizi kilitleyin ve güvenli olmayan kişilerle ilişkilerinizi kesin.
Bu sizin hatanız değil. Yasaları çiğneyen siz değilsiniz, başkalarını istismar etmeye çalışan o kişiler. Anne babanızla, güvendiğiniz başka bir yetişkinle veya destek hizmetleriyle konuyu paylaşın. Bunu tek başınıza atlatmak zorunda değilsiniz. Ve üstesinden geleceksiniz.
Aygıtınız, güvende olmanıza yardımcı olmak için belirli Apple uygulamalarında fotoğraf ve videoları flulaştırabilir ve bu içeriklerde rahatsız edici veya şiddet içeren görüntüler olduğunda uyarı gösterebilir. Bu içeriklerin görüntülenmesi veya gönderilmesiyle ilgili kararlar size aittir. Apple, bu fotoğraf ve videolara erişemez veya bunları göremez. Her şey aygıtınızda gerçekleşir.
Flulaştırılabilecek olan kan ve şiddet içerikli fotoğraf veya videolar arasında, gerçek ya da kurgu olması fark etmeksizin şiddet, yaralanma, ölüm ve kişilere yönelik zulmün rahatsız edici veya şiddet içeren tasvirleri yer alır. İstemeden ya da sizi veya başkalarını nasıl etkileyebileceğinin farkında olmadan kan ve şiddet içerikleriyle karşılaşabilir, hatta bu içerikleri paylaşabilirsiniz. Bu noktada, bağlam önemlidir. Bu içerikler bazen gerçek dünyada karşılaşılan sorunlar hakkında farkındalık yaratmayı amaçlarken bazen de sadece şoke etme, kışkırtma veya tacizde bulunma amacıyla paylaşılıyor. Bu tür içeriklerle nasıl başa çıkacağınızı bilmemek zayıf olduğunuzu göstermez. İçerik sizi etkiliyorsa, yardım alabileceğiniz kaynaklar ve kişiler olduğunu unutmayın.
İçeriklerin üzerinizdeki etkisi:
Rahatsız edici içeriklere herkes farklı şekilde tepki verir ancak bunları görmek, hissettiklerinizi ve düşündüklerinizi etkileyebilir. Örneğin:
- Kaygılı, üzgün veya huzursuz hissedebilirsiniz.
- Uyumakta zorlanabilir, belirli görselleri veya düşünceleri aklınızdan çıkaramayabilir veya odaklanmakta güçlük çekebilirsiniz.
- Zaman içinde duygusal olarak hissizleşmeye, empati yeteneğinizi kaybetmeye başlayabilir veya her zamankinden daha gergin ya da sinirli hale geldiğinizi fark edebilirsiniz.
Yapabilecekleriniz:
Çoğunlukla insanları şoke etmek için tasarlanan rahatsız edici içeriklerden etkilenmek normal bir tepkidir. Söz konusu içeriği merak edip görüntülediğiniz için kendinizi suçlamayın. İşte kendinizi korumanızı ve kontrolü tekrar ele almanızı sağlayan yöntemlerden birkaçı:
- Vücudunuza kulak verin. Kalbiniz hızlı atıyorsa, mideniz ağrıyorsa veya gördüğünüz şeyi aklınızdan çıkaramıyorsanız bunu bir mola verip kendinizi toparlamak için işaret olarak kabul edin. Müzik dinlemek, temiz hava almak, hareket etmek, günlük tutmak veya bir arkadaşınızla sohbet etmek tekrar dengede hissetmenize yardımcı olabilir.
- Güvendiğiniz biriyle konuşun. Fotoğraf veya videoların aklınızdan çıkmaması ya da uykunuzu veya ruh halinizi etkilemesi, daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunuzun bir belirtisidir.
- Kendiniz için sınırlar belirleyin. Rahatsız edici bir şey görürseniz uygulamayı kapatın ve gönderen kişiyi engelleme seçeneğini değerlendirin. İçeriğe veya size bu içeriği gönderen kişilere dikkatinizi vermek zorunda hissetmeyin.
- Gerekirse kanıtları saklayın. Bir içeriğin tehditkâr, taciz edici veya yasa dışı olduğunu düşünüyorsanız bunu engellemeden ya da bildirmeden önce ekran görüntüsü alın veya bağlantıları kaydedin.
Birinin tehlikede olduğunu veya içeriğin ciddi tehditler ya da yasa dışı faaliyetler içerdiğini düşünüyorsanız bunu hemen güvendiğiniz bir yetişkine söyleyin veya emniyet yetkilileriyle iletişime geçin.
Online ortamda biri size veya başkalarına sürekli kötü davranıyorsa buna siber zorbalık denir. Çıplaklık, kan veya şiddet içeren görseller zorbalık amaçlı kullanılabilir. Bu, sizin hatanız değildir. Hiç kimse kötü davranılmayı ve rahatsız edilmeyi hak etmez.
Siber zorbalığa maruz kalıyorsanız:
- Sakin kalın ve misilleme yapmayın. Öfkeyle karşılık vermek durumu kötüleştirebilir ve uzatabilir.
- Karşılık vermek zorunda değilsiniz. Biri size uygunsuz ve rahatsız edici bir fotoğraf veya video gönderirse yardım isteyebilirsiniz.
- Bu kişiye durmasını söyleyin. Durmuyorsa hesabını engelleyin veya sessize alın.
- Kanıtı kaydedin. İçeriğin ekran görüntüsünü alın. İçeriği bildirin ve hesabı engelleyin veya sessize alın. Bu kişinin sizinle aynı okula gittiğini düşünüyorsanız siber zorbalığı bir öğretmene, okulun rehber öğretmenine ya da müdüre bildirebilirsiniz.
- Yardım isteyin. Destek almak için güvendiğiniz bir yetişkinle ve arkadaşlarınızla konuşun.
Başkasının siber zorbalık yaşadığını fark ettiğinizde:
- Sakin kalın. Arkadaşınıza destek olmak isteyebilirsiniz ama asla misillemede bulunmayın.
- Desteğinizi gösterin. Yapabiliyorsanız siber zorbalığa maruz kalan kişiye nazik bir mesaj gönderin.
- Siber zorbalık yaşayan kişiyle aynı okuldaysanız onu desteklediğinizi gösterin.